Zebraliśmy 105 twierdzeń z opakowań i porównaliśmy je z dawkami z badań
Przeanalizowaliśmy 105 oświadczeń zdrowotnych z kart produktów 10 marek, zebranych w sierpniu 2026 roku, i zestawiliśmy je z dawkami z badań. Żaden producent nie twierdzi, że produkt leczy chorobę. Ale przy dwóch z czterech przebadanych składników dawki z badań i dawki w produktach dotyczą innej formy albo, przynajmniej częściowo, innego gatunku. Poniżej rozpisujemy to składnik po składniku.
Jak zebraliśmy te dane?
Źródłem są karty produktów na stronach producentów 10 marek kawy grzybowej i funkcjonalnej dostępnych w Polsce. Łącznie 12 kart, bo część marek ma więcej niż jeden wariant. Dane pobraliśmy w sierpniu 2026 roku.
Za twierdzenie zdrowotne uznawaliśmy każde zdanie, które łączy składnik albo produkt z efektem w organizmie, zwykle przez czasownik obietnicy: wspiera, poprawia, wzmacnia, redukuje. Każde twierdzenie przypisaliśmy do składnika, którego dotyczy. Wyszło 105 twierdzeń. Nie ocenialiśmy tonu ani stylu, tylko to, czy za obietnicą stoi badanie na ludziach z dawką możliwą do porównania z produktem.
Gdzie twierdzenia mają pokrycie?
Przy reishi i ashwagandzie. Reishi badano w dawkach od 500 do 2000 mg ekstraktu dziennie, ashwagandhę w dawce 600 mg ekstraktu z korzenia dziennie, w dwóch niezależnych badaniach. W obu przypadkach badanie i produkt operują tą samą formą, czyli ekstraktem podawanym w miligramach, więc dawkę z opakowania można przyłożyć do dawki z badania.
Pokrycie oznacza tu tylko tyle, że porównanie jest możliwe. Czy konkretny produkt osiąga badaną dawkę, zależy od tego, ile reishi albo ashwagandhy ma w porcji, a wiele marek tego nie podaje.
Gdzie pokrycia nie da się ustalić?
Przy soplówce, bo starsze badanie dotyczyło suchego proszku, a produkty zawierają ekstrakty. Przy kordycepsie, bo badano gatunek militaris, a w kawach bywa też sinensis albo gatunek nie jest podany. Przy chadze, bo nie ma badań dawkowych u ludzi.
| Składnik | Dawka z badania | Forma i gatunek w badaniu | Kto był badany | Co jest w produktach |
|---|---|---|---|---|
| Soplówka | 3000 mg dziennie | suchy proszek | 30 osób w wieku od 50 do 80 lat, 16 tygodni | ekstrakty, jeśli podany DER to 5:1 albo 10:1 |
| Soplówka | 1800 mg dziennie | forma niepodana | 41 zdrowych dorosłych, 28 dni | jw. |
| Kordyceps | 1000 mg jednorazowo | ekstrakt, Cordyceps militaris | 12 młodych mężczyzn, jedna dawka | militaris u BeKeto, sinensis u Clearly, reszta nie podaje gatunku |
| Chaga | brak danych u ludzi | tylko badania na zwierzętach | nie dotyczy | 4 z 10 marek, 25 twierdzeń |
To luka informacyjna, a nie ustalony zamiar wprowadzenia w błąd. Producent może opisywać składnik zgodnie z literaturą, nie mając badania na tej formie, której używa.
Czego producenci nie twierdzą
W 105 zebranych oświadczeniach nie ma ani jednego twierdzenia chorobowego. Żaden producent nie pisze o leczeniu nowotworów, cukrzycy ani depresji, ani o zastępowaniu leków. Obietnice dotyczą energii, koncentracji, odporności, stresu i snu.
To odróżnia kawę grzybową od części rynku suplementów, gdzie takie obietnice się zdarzają. Wszystkie zebrane twierdzenia mieszczą się w obszarze, który reguluje rozporządzenie UE o oświadczeniach zdrowotnych, czyli w obszarze dozwolonym pod warunkiem, że oświadczenie jest na unijnej liście. Problemem kategorii nie są obietnice leczenia, tylko brakujące dane o dawce.
Co wolno napisać na opakowaniu?
Które oświadczenia zdrowotne są w UE dozwolone, kto je zatwierdza i dlaczego część ekstraktów grzybowych ma nierozstrzygnięty status prawny, opisujemy na stronie ramy prawne w UE.
Najczęstsze pytania
Czy producent może napisać, że produkt leczy?
Nie. Prawo UE zakazuje przypisywania żywności, w tym suplementom i kawie funkcjonalnej, właściwości zapobiegania chorobom, ich leczenia albo wyleczenia. W zebranych przez nas twierdzeniach takich sformułowań nie ma.
Co to są oświadczenia zdrowotne?
To zdania, które łączą żywność albo jej składnik ze zdrowiem, na przykład „wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego”. W UE wolno używać tylko oświadczeń z unijnego rejestru, z warunkami ich stosowania.
Czy brak badania znaczy, że twierdzenie jest fałszywe?
Nie. Brak badania znaczy, że twierdzenia nie da się potwierdzić dla tej dawki i formy. Może być prawdziwe, ale dziś nie ma badania na ludziach, które by to pokazało.
Źródła
- Mitra S. i wsp., International Journal of Medicinal Mushrooms 2024. PMID 39241163
- Iser-Bem P.N. i wsp., British Journal of Nutrition 2024. PMID 38800991
- Pattojoshi A. i wsp., Stress 2026. PMID 42105298
- West R.E. i wsp., Journal of Medicine and Life 2026. PMID 41815853
- Mori K. i wsp., Phytotherapy Research 2009. PMID 18844328
- Docherty S. i wsp., Nutrients 2023. PMID 38004235
- Farzan H., Koushkie Jahromi M., PLoS One 2026. PMID 42455764
- Chaga, badania na zwierzętach: PMID 39234117, PMID 39059831
- Rozporządzenie (WE) nr 1924/2006 w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności.